Lo ?u - tr? em ? tu?i ti?u h?c (Anxiety – primary school aged children)
Vi?c thi tho?ng c?m th?y lo l?ng hay lo ?u là ?i?u bình th??ng. Nh?ng m?t s? tr? có nh?ng n?i lo s? quá m?c hay liên ti?p, nh?ng lo l?ng và c?m giác lo ?u mà có th? kéo dài hàng tu?n ho?c l?u h?n. Nh?ng c?m giác m?nh này có th? ?nh h??ng ??n các sinh ho?t bình th??ng hàng ngày, nh? ?i h?c hay g?p b?n bè, nh?ng vi?c mà tr? có th? c? né tránh. Khi tình tr?ng lo ?u c?a tr? ? m?c tr?m tr?ng hay kéo dài, nó có th? là ch?ng lo ?u quá ??.
??i v?i các cha, m?, vi?c nh?n bi?t ???c các d?u hi?u c?a ch?ng lo ?u có th? là ?i?u khó do ch?ng lo ?u có th? bi?u hi?n ra ngoài theo nhi?u cách khác nhau. Có th? là ?i?u khó ?? bi?t ???c lo l?ng th? nào là ? m?c ?? 'bình th??ng', và khi nào thì nên tìm ki?m s? giúp ?? thêm. Vi?c tránh né các tình hu?ng khi?n con b?n lo ?u có th? có v? là cách t?t nh?t, nh?ng cách ?ó có th? nhanh chóng tr? thành m?t khu?n m?u khó phá v?.
Các d?u hi?u và tri?u ch?ng th??ng th?y (Common signs and symptoms)
- Th??ng xuyên tránh né các tr?i nghi?m và tình hu?ng hàng ngày, nh? tr??ng h?c, các s? ki?n x? h?i, ho?t ??ng vui ch?i, th? thao, ?n u?ng hay ng?
- Th??ng xuyên có các phàn nàn v? th? ch?t, nh? ?au b?ng và ?au ??u
- Các c?n c?m xúc hay cáu gi?n b?t ng?, các c?n th?nh n? hay 'm?t ki?m soát'
- Khó ng?
- Nh?ng thay ??i v? c?m giác ngon mi?ng
- Th??ng xuyên tìm ki?m s? tr?n an
- B? b?n t?m hay kh?ng th? t?p trung ???c
- L?p k? ho?ch quá m?c cho các tình hu?ng hay suy ngh? quá m?c v? các th?
Nhi?u tr? s? thi tho?ng bi?u hi?n ra các d?u hi?u, và các d?u hi?u này có th? kh?ng liên quan ??n ch?ng lo ?u. Khi các d?u hi?u này xu?t hi?n th??ng xuyên, theo m?t khu?n m?u kéo dài và khi?n con b?n g?p khó kh?n v?i cu?c s?ng hàng ngày, thì ?ó có th? là các d?u hi?u c?a tình tr?ng lo ?u hay ch?ng lo ?u quá ??. Các lo?i th??ng th?y c?a ch?ng lo ?u quá ?? ? tr? bao g?m lo ?u v? các tình hu?ng x? h?i, lo ?u v? vi?c b? xa cách và lo ?u toàn th?.
Khi nào thì nên tìm ki?m s? giúp ?? (When to seek help)
N?u con b?n th??ng xuyên bi?u hi?n ra các d?u hi?u lo ?u, b?n có th? trao ??i ?i?u này v?i Bác s? Gia ?ình (GP) hay chuyên viên y t? khác c?a con, ho?c v?i thày, c? giáo c?a con. M?t s? các d?u hi?u cho th?y ?? ??n lúc nên tìm ki?m s? giúp ??, bao g?m:
- n?u con b?n có v? lo l?ng hay lo ?u quá m?c, ho?c c?m th?y lo ?u th??ng xuyên h?n là kh?ng lo ?u
- n?u tình tr?ng lo ?u khi?n con b?n kh?ng tham gia các sinh ho?t bình th??ng hàng ngày, nh? ?i h?c, giao ti?p x? h?i, ch?i hay ?n, ng? t?t.
Tr??ng h?c c?a con b?n c?ng có th? có kh? n?ng giúp ??. Nhi?u tr??ng có s? h? tr? cho nh?ng tr? c?m th?y lo ?u và các nh?n viên nhà tr??ng ?? qua hu?n luy?n có th? giúp ??, bao g?m các t?m l? gia hay các t? v?n viên.
Vi?c ch?n ?oán và ?i?u tr? tình tr?ng lo ?u hay ch?ng lo ?u quá ?? ? tr? có th? ???c chuyên viên y t? ?? qua hu?n luy?n và có kinh nghi?m, cung c?p. N?u c?n, Bác s? Gia ?ình có th? thu x?p vi?c gi?i thi?u t?i bác s? chuyên khoa nhi, t?m l? gia chuyên v? tr? em hay chuyên viên y t? v? s?c kh?e t?m th?n khác ?? th?m ??nh và h? tr? con b?n.
Làm th? nào ?? giúp con v? ch?ng lo ?u (How to help your child with anxiety)
N?u con b?n ?ang cho th?y các d?u hi?u liên t?c c?a ch?ng lo ?u, b?n có th? h? tr? con t?i nhà b?ng các cách sau:
- Khuy?n khích con nói v? nh?ng c?m giác c?a mình và cho cha, m? bi?t nh?ng khi con tr? nên b? áp ??o. ?i?u có th? giúp ích là h?y gi?i thích r?ng nh?ng c?m giác này là th??ng g?p – t?t c? chúng ta ??i khi ??u c?m th?y lo l?ng hay lo s?.
- N?u có m?t tình hu?ng c? th? nào ?ó mà con b?n th?y khó kh?n, h?y giúp con d?n d?n làm ???c ?i?u mà khi?n con lo ?u. Thí d?, n?u ?i ??n trung t?m mua s?m ??ng ng??i khi?n con lo ?u, h?y b?t ??u b?ng các chuy?n ?i ng?n ??n các c?a hàng trong ??a ph??ng, d?n t?ng lên thành m?t cu?c ghé ??n trung t?m mua s?m vào gi? v?ng ng??i.
- Cùng con l?p k? ho?ch th?c ti?n ?? ?ng phó v?i các c?m giác lo ?u trong t??ng lai, nh? các cách hít th? hay các giai ?o?n tr?n an ?? t?p trung vào.
- H?y dành th?i gian ?? cùng nhau vui v? và chuy?n s? chú t?m kh?i các c?m giác lo ?u.
- Giúp con có các n? n?p t?t cho s?c kh?e bao g?m ng? ??, có ch?t l??ng, t?p th? d?c ngoài tr?i ??u ??n, ?n u?ng t?t và tránh xem màn hình quá nhi?u.
- H?y th? m?t ch??ng trình ?i?u tr? tr?c tuy?n cho ch?ng lo ?u (xin xem ph?n 'Các tài nguyên h?u ích' d??i ??y).
N?u b?n là cha, m? hay ng??i ch?m sóc ?ang b? ch?ng lo ?u, thì ?i?u quan tr?ng là ch?m sóc c? s?c kh?e t?m th?n c?a chính mình n?a và tìm ki?m s? giúp ?? khi c?n.
Các ?i?m chính nên nh? (Key points to remember)
- Tr? c?m th?y lo ?u, lo l?ng hay lo s?, lúc này lúc khác là ?i?u bình th??ng.
- Có th? khó ?? nh?n bi?t ???c ch?ng lo ?u ? tr?, do các d?u hi?u c?a tình tr?ng này là ?a d?ng và bao g?m nh?ng th? th??ng g?p nh? ?au b?ng, ?au ??u lu?n tái di?n, các c?n th?nh n? và khó ng?.
- S? là lúc c?n tìm ki?m s? giúp ?? n?u con b?n có các tri?u ch?ng tr?m tr?ng, th??ng xuyên hay kéo dài, và n?u con ?ang tránh né các sinh ho?t hàng ngày và các tình hu?ng kích thích tình tr?ng lo ?u c?a con.
- ?? ???c giúp ??, h?y trao ??i v?i giáo viên, Bác s? Gia ?ình hay chuyên viên y t? khác c?a con, nh? y tá, bác s? chuyên khoa nhi, t? v?n viên hay t?m l? gia, v? các c?m giác và hành vi c?a con.
- Có các cách ?? h? tr? con b?n t?i nhà và có các tài nguyên tr?c tuy?n có th? giúp ???c.
Các tài nguyên h?u ích (Useful resources)
-
: M?t ch??ng trình tr?c tuy?n t??ng tác nh?m ??n tr? t? 8–12 tu?i nh?m giúp các em v??t qua các lo l?ng và h?c các cách ?ng phó.
-
: M?t b? c?ng c? ?? giúp con b?n qu?n l? tình tr?ng lo ?u và tr? nên kiên c??ng h?n v? c?m xúc.
-
: M?t ch??ng trình tr?c tuy?n t??ng tác nh?m ??n tr? t? 7–12 tu?i ?? giúp các em v??t qua tình tr?ng lo ?u và tr? nên t? tin.
-
: M?t c?ng c? t?ng quát ?? ki?m tra các tri?u ch?ng c?a con b?n và xem li?u có ph?i là lúc nên có s? giúp ?? chuyên nghi?p.
-
: trao ??i nh?ng khó kh?n c?a vi?c nu?i d?y con cái và có ???c s? h? tr?.
-
: M?t lo?t các ho?t ??ng và các ?o?n ghi ?m giúp t?nh t?i dành cho tr? d?a trên cách thi?n ??nh chú t?m.
Mu?n bi?t thêm th?ng tin (For more information)
- Beyond Blue:
- Raising Children’s Network:
- Raising Children’s Network:
- Raising Children’s Network:
- Healthdirect:
Các c?u h?i th??ng ???c h?i cho các bác s? c?a chúng t?i (Common questions our doctors are asked)
Nh?ng nguyên nh?n nào g?y nên tình tr?ng lo ?u ? tr?? (What causes anxiety in children?)
Thi tho?ng lo l?ng hay lo ?u là s? ?ng phó bình th??ng v? sinh l? v?i nh?ng thay ??i trong th? gi?i hay m?i tr??ng c?a chúng ta. ??i v?i m?t s? tr?, tình tr?ng lo ?u có th? tr? nên th??ng xuyên và kéo dài và ?nh h??ng ??n cu?c s?ng hàng ngày c?a các em. Có nhi?u th? khác nhau có th? khi?n tình tr?ng lo ?u x?y ra, bao g?m các y?u t? g?y lo ?u và nh?ng nguyên nh?n g?y c?ng th?ng trong cu?c s?ng và khuynh h??ng di truy?n v? m?c ch?ng lo ?u. N?u b?n th?n cha, m? ?ang b? ch?ng lo ?u, vi?c này có th? khi?n con d? m?c ch?ng lo ?u h?n vì v?y ?i?u quan tr?ng là cha, m? có ???c s? giúp ?? cho an sinh và s?c kh?e t?m th?n c?a chính mình n?u c?n. ??i v?i nhi?u tr?, kh?ng có l? do r? ràng t?i sao các em l?i tr? nên b? ch?ng lo ?u quá ?? khi các em b? nh? v?y.
Khi l?n h?n tr? có kh?i ???c ch?ng lo ?u kh?ng? (Do children grow out of anxiety?)
M?t s? tr? b? lo ?u s? kh?i ???c nh?ng lo s? c?a mình khi các em l?n h?n, nh?ng m?t s? khác s? v?n g?p tr? ng?i v?i ch?ng lo ?u tr? khi các em có ???c s? giúp ?? chuyên m?n. Khi ch?ng lo ?u c?a tr? ? m?c ?? tr?m tr?ng hay kéo dài và ?nh h??ng ??n cu?c s?ng hàng ngày c?a các em, thì vi?c ?ó ???c m? t? là ch?ng lo ?u quá ??. Trong nh?ng hoàn c?nh này, ?i?u quan tr?ng là tìm ki?m s? giúp ?? chuyên m?n ?? h? tr? con b?n qu?n l? tình tr?ng lo ?u c?a con.
Ch?ng lo ?u ? tr? có c?n vi?c ?i?u tr? b?ng thu?c men kh?ng? (Does anxiety in children need treatment with medication?)
H?u h?t tình tr?ng lo ?u ? tr? còn nh? h?n có th? ???c qu?n l? b?ng s? h? tr? và các cách t? t?m l? gia, bác s? hay các chuyên viên y t? khác. Trong m?t s? hoàn c?nh, thu?c men c?ng ???c s? d?ng ?? giúp ?i?u tr? các ch?ng lo ?u quá ??. Thu?c men cho ch?ng lo ?u có th? ???c các bác s? có chuyên m?n v? s?c kh?e t?m th?n c?a tr? em, nh? bác s? chuyên khoa nhi, bác s? t?m th?n hay m?t s? Bác s? Gia ?ình, kê toa. Các cách ?i?u tr? v? t?m l? c?ng r?t hi?u qu? cho h?u h?t các tr? nh? và th??ng tr?c ti?p liên quan ??n nh?ng ng??i ch?m sóc. Các cách ?i?u tr? này có th? s?n có t?i các trung t?m y t? c?ng ??ng, ho?c t?i các phòng khám t? và có các kho?n b?i hoàn c?a Medicare.